تبليغاتX
وب نگاه ارسلان مرشدی
چين به حل مسالمت آميز بحران هسته اى ايران اميدوار است
نشست شش جانبه ۵ كشور عضو دائم شوراى امنيت- آمريكا، بريتانيا، فرانسه، روسيه و چين- به علاوه آلمان شامگاه ديشب در مسكو پايتخت روسيه برگزار شد. گرچه تا لحظه تنظيم اين گزارش، خبرى از اين اجلاس كه پشت درهاى بسته برگزار شد، منتشر نشده است، اما خبرگزارى ها، ديروز و پيش از برگزارى اين نشست از مخالفت روسيه با وضع تحريم عليه ايران و اميدوارى چين به يافتن راه حلى مسالمت آميز خبر دادند. در اين نشست كه در سطح ديپلمات هاى بلند پايه ۶ قدرت بزرگ جهان برگزار شد، ايالات متحده و بريتانيا اصرار ورزيدند اگر تهران تا پايان ضرب الاجل شوراى امنيت [حدود ۱۰ روز ديگر] همه فعاليت هاى مربوط به غنى سازى اورانيوم را به حالت تعليق درنياورد، شوراى امنيت سازمان ملل متحد قطعنامه اى الزام آور عليه ايران به تصويب برساند.
اين در حالى است كه مقامات جمهورى اسلامى، در روز هاى اخير بارها تاكيد كرده اند كه فعاليت هاى مرتبط با غنى سازى اورانيوم را متوقف نخواهند كرد.
سخنگوى وزارت خارجه مسكو با اين حال بار ديگر تاكيد كرد كه مسكو بر ادامه تلاش هاى ديپلماتيك براى حل بحران هسته اى ايران تاكيد دارد. ميخائيل كامينين در همين زمينه گفت: «ما بر اين باوريم كه نه وضع تحريم هاى بين المللى عليه ايران و نه استفاده از نيروى نظامى راه حل اين بحران نيست.» از سوى ديگر، كوى تيان كاى معاون وزير خارجه چين و مقام ارشد در امور منع گسترش سلاح اين كشور در چند روز گذشته از ايران ديدار و اين كشور را به ادامه مذاكرات ترغيب كرد. بنابراين مسلم آن است كه در اجلاس ديشب مسكو، روسيه و چين با اعمال مجازات عليه ايران ازجمله وضع تحريم مخالفت كرده اند. بنابر گزارش خبرگزارى آسوشيتدپرس، مديران سياسى وزراى خارجه اين ۶ كشور در ضيافت شام ديشب در مسكو حضور داشتند. سرگئى كيسلياك از طرف روسيه، نيكلاس برنز از طرف آمريكا و كوى تيان كاى به نمايندگى از چين در نشست ديشب شركت داشتند. جان ساور، ميشل شفر و استانيسلاس دولابولاى هم به نمايندگى از طرف بريتانيا، آلمان و فرانسه حاضر بودند. مذاكرات در مورد ايران، امروز هم در ديدار نمايندگان ۸ كشور صنعتى جهان پيگيرى مى شود. آندره كريفتسوف يك سخنگوى ديگر وزارت خارجه روسيه كه كشورش رياست دوره اى گروه ۸ را برعهده دارد هم در مورد بحران هسته اى ايران تاكيد كرد كه مسكو همچنان به دنبال راه حل ديپلماتيك است. نماينده روسيه در سازمان ملل هم ابراز اميدوارى كرد ايران تا تاريخ ۲۸ آوريل _ هشتم ارديبهشت _ فعاليت غنى سازى اورانيوم در اين كشور را به حالت تعليق درآورد. آندره دنيزوف صبح ديروز گفت: روسيه اميدوار است مسئله هسته اى ايران از طريق مذاكرات و به شكلى رضايت بخش حل و فصل شود. وى ادامه داد: در چندين سال توسعه برنامه هسته اى ايران شكاف ها و موضوعاتى غيرروشن وجود دارد كه ما مى خواهيم روشن شود. نماينده روسيه در سازمان ملل گفت: «بياييد تا ۲۸ آوريل منتظر بمانيم.» شوراى امنيت سازمان ملل متحد، روز ۲۸آوريل گزارش محمد البرادعى مديركل آژانس بين المللى انرژى اتمى را در مورد فعاليت هاى هسته اى ايران مورد بررسى قرار خواهد داد. در همين حال سفير ايران در مسكو اعلام كرد كه ايران انتظار دارد ديدار ديپلمات هاى عالى رتبه اعضاى دائم شوراى امنيت و داراى حق وتوى سازمان ملل و آلمان موجب از سرگيرى همكارى تهران با آژانس بين المللى انرژى اتمى شود. غلامرضا انصارى سفير ايران در مسكو در همين زمينه گفت: ما انتظار داريم كه اجلاس ۶ جانبه مسكو، جايگاه و پرستيژ آژانس بين المللى انرژى اتمى را به آن بازگرداند تا ما بتوانيم با اين سازمان كاملاً همكارى كنيم. وى اعلام كرد كه ايران به همكارى كامل با اين سازمان بين المللى تمايل دارد. سفير ايران در ادامه تاكيد كرد: «يكى از راه هاى جلوگيرى از عمليات نظامى در منطقه، آمادگى براى جنگ است، اما ما همه تلاش خود را به كار خواهيم بست تا هيچ جنگى در منطقه رخ ندهد و اميدواريم كه ايران اوضاع را از راه مسالمت آميز حل كند.»
• آصفى: از اين جلسه بحث تحريم درنمى آيد
از سوى ديگر سخنگوى وزارت امور خارجه ايران ديروز در جمع خبرنگاران پارلمانى در مورد جلسه ديشب مسكو تصريح كرد: «اين مذاكره بيش از آنكه براى ما مهم باشد براى خود ۶ كشور مهم است كه مسير اشتباهى را طى نكنند.» وى افزود: در اين مذاكره بايد به چند چيز توجه كنند، يكى اينكه عجولانه تصميم نگيرند، دوم تدبير به خرج دهند، سوم مسير گذشته را مرور و مطالعه كنند. در مسير گذشته هر وقت اروپا و آمريكا فشار آوردند نتيجه عكس گرفتند و به همين دليل حتماً لازم است مسير گذشته را مرور كنند و با توجه به نتيجه مذاكرات چند دور گذشته در سال هاى گذشته، تصميم گيرى كنند. آصفى يادآور شد: ما باب مذاكره را نبسته ايم، فكر مى كنيم كه اگر اين ۶ كشور بخواهند به يك نتيجه منطقى برسند بايد پرونده را كه در هوا بين آژانس و شوراى امنيت معلق است به طرف آژانس هل دهند، كه اگر به طرف آژانس برگردد از طريق گفت وگو كارها راحت تر صورت مى گيرد. اگر به طرف ديگر هل دهند بعيد است اروپا و آمريكا به نتيجه برسند. ضمن اينكه با كشورى كه صاحب چنين دانش فنى است بايد با درايت و منطبق با واقعيت  هاى موجود استانداردها و هنجارهاى بين المللى رفتار شود. وى ادامه داد: بايد صبر كرد و ديد اين جلسه چه مى شود، گمانه زنى و پيش بينى نداريم. آصفى در پاسخ به اينكه گفته مى شود در اين جلسه مباحثى درخصوص تحريم عليه ايران مطرح مى شود، گفت: از اين جلسه بحث تحريم در نمى آيد، ممكن است اين گونه باشد كه بعد از اين جلسه انتظارات و خواست هايشان مطرح شود. صحبتى كه ما داريم اين است كه آن انتظارات و خواست  ها منطبق با واقعيات و در چارچوب مقررات بين المللى و با مرور مسير مذاكرات گذشته باشد.
• رايزنى  بوش و هوجين تائو
از سوى ديگر همزمان با افزايش رايزنى طرف هاى ديگر در مورد مسئله هسته اى ايران، مقامات دولتى آمريكا اعلام كردند كه بوش رئيس جمهورى اين كشور در ديدار با هو جين تائو رئيس جمهورى چين كه به واشينگتن سفر كرده است، وى را براى اعمال فشار عليه ايران تشويق خواهد كرد. به گزارش خبرگزارى آسوشيتدپرس، دنيس ويلدر يك مقام شوراى امنيت ملى آمريكا در امور آسيا نوشت كه جورج بوش روز پنجشنبه با همتاى چينى اش و با محوريت موضوع ايران مذاكره خواهد كرد. رابرت زوليك معاون وزارت امور خارجه آمريكا به صورت جداگانه اعلام كرد كه مقامات چينى بايد در اين مذاكرات چيزى بيش از يك واسطه باشند. زوليك در يك نشست سياست خارجى افزود كه آنها بايد يك شركت باشند و تشخيص دهند كه از حل اين موضوع نفع مى برند.

 
+ نوشته شده در چهارشنبه سی ام فروردین 1385ساعت 10:39 توسط ارسلان مرشدی |

 
ابهام در مورد آينده سياسى ايتاليا
184839.jpg
خوددارى «سيلويو برلوسكونى» نخست وزير و رهبر جناح راست ميانه ايتاليا از پذيرفتن پيروزى رقيب خود در انتخابات پارلمانى، سرنوشت دولت آينده اين كشور در هاله اى از ابهام فرو برده است. برلوسكونى در يك كنفرانس خبرى گفت كه نتايج راى گيرى نياز به بررسى و تاييد دارد زيرا در جريان انتخابات تخلف هاى متعددى صورت گرفته است. با اين حال «رومانو پرودى» رهبر ائتلاف چپ ميانه  ايتاليا قاطعانه  از پيروزى خود در انتخابات پارلمانى كشورش دفاع كرد. نخست وزير ميلياردر ايتاليا طى يك كنفرانس خبرى در رم اظهار داشت: تا زمانى كه راى نهايى و قطعى در خصوص شمارش آرا صادر نشود، نمى توانيم نتايج انتخابات را به رسميت بشناسيم. تا آن روز هيچكس نمى تواند بگويد چه كسى پيروز شده است. برلوسكونى اميدوار است تا آراى سرنوشت ساز براى شش كرسى كه از سوى شهروندان ايتاليايى مقيم خارج از كشور انتخاب شده است، فاقد اعتبار عنوان شود. اين آرا كفه   ترازو را به سود ائتلاف چپ ميانه به رهبرى پرودى پائين برد، چرا كه اين ائتلاف چهار كرسى از مجموع شش كرسى را تصاحب كرده است.
برلوسكونى كه طى مبارزات انتخاباتى  خود بى وقفه تلاش كرد تا حكومت پنج ساله اش را استمرار بخشد، در اين باره توضيح داد: نمى توان بى اعتبار اعلام كردن آراى مذكور را ناديده گرفت. وى افزود كه آراى شهروندان ايتاليا در خارج از كشور براى شش كرسى سنا كه از سوى اين افراد انتخاب مى شود، مى تواند فاقد ارزش و اعتبار شود. برلوسكونى كه از سال  ۲۰۰۱ تاكنون نخست وزير ايتاليا است، افزود: اگر هر يك از طرفين (ائتلا ف ها) كنترل يك مجلس قانونگذارى را تصاحب كند، ايتاليا مى تواند در تشكيل ائتلاف با احزاب اپوزيسيون دنباله رو راه آلمان باشد. برلوسكونى علاوه بر اين تصريح كرد كه پرودى با ادعاى پيروزى پيش از شمارش كامل آرا غيرمسئولانه عمل كرد.
نخست وزير فعلى ايتاليا گفت: تصور مى كنم بايد از الگوى ساير كشورهاى اروپايى نظير آلمان پيروى كنيم؛ به طورى كه ببينيم آيا مى توان با احزاب متحد شد و دولت ائتلافى را تشكيل داد يا خير. هر يك از مجالس قانونگذارى ايتاليا داراى اقتدار و اختيارات برابر هستند؛ به اين معنا كه هم مجلس عوام (مجلس نمايندگان) و هم مجلس اعيان (سنا) براى كارآمدى عملكرد دولت بايد به طور يكسان محفوظ شوند.
در همين حال، پرودى تشكيل دولت با ائتلاف برلوسكونى را رد كرد. رومانو پرودى در جمع خبرنگاران خارج از مقر مبارزات انتخاباتى اش در رم بيان داشت: ما با يك ائتلاف مشخص وارد انتخابات شديم و به موجب قوانين انتخاباتى تعدادى از كرسى هاى مجلس نمايندگان و سنا را كه امكان اداره دولت و حكومت را برايمان فراهم مى آورد، كسب كرده ايم.
اين در حالى است كه اعلام برلوسكونى مبنى بر نپذيرفتن نتايج انتخابات موجب شده تا برخى احتمال دهند كه وى قصد دارد با درخواست بازشمارى آرا شرايطى مشابه آنچه در سال  ۲۰۰۰ پس از برگزارى انتخابات رياست جمهورى آمريكا به وجود آمد را در عرصه  سياسى ايتاليا رقم زند. بازشمارى انتخابات در ايالت فلوريدا در آن مقطع زمانى باعث نزديك شدن بوش به رقيبش به لحاظ كسب آرا شد. نتايج نهايى انتخابات پارلمانى ايتاليا نشان داد كه ائتلاف اتحاديه  پرودى با غلبه بر ائتلاف محافظه كار «خانه آزادى» به پيروزى رسيده است.
از سوى ديگر، وزارت كشور ايتاليا اعلام كرد كه ائتلاف چپ ميانه تحت رهبرى پرودى كنترل سنا را به دست گرفته است. اين وزارتخانه افزود: نتايج شمارش كامل آرا بيانگر آن است كه وى در مجلس عوام (مجلس نمايندگان) نيز حائز اكثريت آرا شده است. هركس به پيروزى رسد، برنده است. اين همان زيبايى دموكراسى است. در چنين شرايطى حزب فورزا (به پيش) ايتاليا كه برلوسكونى رهبرى آن را بر عهده دارد، اعلام داشت كه بر درخواست خود مبنى بر بازنگرى نتايج انتخابات اصرار خواهد كرد. طبق اين نتايج، حزب فورزا در مجلس عوام حائز  ۲۵ هزار و  ۲۲۴ راى شده كه با ائتلاف رقيب اختلاف بسيار ناچيزى دارد و همين امر سبب ايجاد شكاف در مجلس عوام شده است. در همين حال، «ساندرو بوندى» هماهنگ كننده حزب فورزا، به شبكه اسكاى ايتاليا اظهار داشت: تاكنون هيچ حزبى به طور قاطع بر مجلس نمايندگان و سنا تسلط نيافته است. نتايج رسمى و پايانى انتخابات پارلمانى ايتاليا نشان مى دهد كه ائتلاف پرودى  ۱۵۸ كرسى از مجموع  ۳۱۵ كرسى موجود در سنا را كسب كرده و برلوسكونى نيز  ۱۵۶ كرسى را از آن خود ساخته است. نتايج در خصوص مجلس عوام نيز حاكى از آن است كه ائتلاف پرودى حائز  ۳۴۲ كرسى و برلوسكونى حائز  ۲۸۱ كرسى از  ۶۳۰ كرسى موجود در مجلس عوام شده است. در همين حال وزارت كشور ايتاليا اعلام كرد كه حدود  ۱/۱ ميليون راى به دليل سفيد بودن و عدم اعتبار باطل شده اند.
بدين ترتيب به نظر مى رسد كه مناقشه و بحث بر سر  ۴۳ هزار و  ۲۸ راى باطله هنوز باقى است. «پتر آيشر» سرپرست گروه ناظران انتخاباتى اروپا پيرامون اين وضعيت جديد گفت در مورد تعدادى از آرا اختلاف نظر وجود دارد كه تكليف آنها بايد در دادگاه روشن شود.
• كرسى هاى جناح چپ و راست
براساس آراى به صندوق ريخته شده  از سوى ايتاليايى هاى مقيم خارج كشور ۴ كرسى در مجلس سنا به نمايندگان جناح چپ، يك كرسى به جناح راست و يك كرسى نيز به انجمن ايتاليايى هاى آمريكاى جنوبى تعلق گرفته است. در مجلس نمايندگان نيز ۶ كرسى به جناح چپ و سه كرسى به حزب زنده باد ايتاليا، يك كرسى به انجمن ايتاليايى هاى آمريكاى جنوبى، يك كرسى به حزب «دى پيترو ايتالياى ارزش ها» و يك كرسى نيز به ايتاليا در جهان اختصاص يافته است. خبرگزارى ايتاليا نيز به نقل از وزارت كشور افزود: يك ميليون و ۹۳ هزارو ۲۷۷ راى مربوط به مجلس سنا و يك ميليون و ۱۰۲ هزار و ۱۸۸ راى مربوط به مجلس نمايندگان بى اعتبار اعلام شده است. از راى هاى بى اعتبار اعلام شده در رابطه بامجلس سنا ۴۸۸ هزار و ۴۰۳ راى سفيد، ۵۶۵ هزار و ۵۲ راى باطل و ۳۹ هزار و ۸۲۲ راى نيز مورد اعتراض قرار گرفته است. در حالى كه ۴۴۸ هزار و ۲ راى مجلس نمايندگان سفيد و ۶۱۱ هزار و ۱۵۸ راى نيز باطل و ۴۳ هزار و ۲۸ راى نيز مورد اعتراض قرار گرفته است. وزارت كشور ايتاليا افزود: بنابراين تعداد كرسى هاى جناح چپ در مجلس سنا ۱۵۸ و كرسى هاى جناح راست نيز ۱۵۶ هستند. برترى جناح چپ در مجلس نمايندگان بر جناح راست با ۲۵ هزار و ۲۲۴ راى اعلام شد. براساس قانون جديد انتخاباتى موسوم به «جايزه اكثريت» ۳۴۰ كرسى از ۶۳۰ كرسى به جناح چپ و ۲۷۷ كرسى نيز به جناح راست تعلق مى گيرد. حزب زنده باد ايتاليا به رياست «سيلويو برلوسكونى» بيشترين آرا را دراين دوره از انتخابات نسبت به ساير احزاب به خود اختصاص داده است.
• چشم انداز سياسى
متحدين سيلويو برلوسكونى نسبت به نتايج آرا ابراز ترديد كرده اند و ناظران مى گويند ايتاليا با يك دوره بى اطمينانى از نظر سياسى روبه روست. ولى با وجود اين بى اطمينانى، بقيه كشورهاى اروپايى ممكن است از رفتن برلوسكونى نفس راحتى بكشند. در كارنامه دوره نخست وزيرى وى سياست هاى غلط، سوءاستفاده از رسانه ها و ساير امكانات براى مختل كردن سياست هاى ايتاليا و ناكامى در مقابله با مشكلات عظيم اقتصادى كشور به چشم مى خورد. ولى اولين وظيفه پرودى در سمت نخست وزيرى، تحت كنترل درآوردن مجلس سناى ايتاليا است. در ايتاليا قدرت و اختيارات دو مجلس عملاً برابر است ولى به موجب سيستم پيچيده انتخاباتى كه برلوسكونى آن را به اجرا درآورد محاسبه نهايى كل آرا مشكل است و ممكن است معدود سناتورهايى كه توسط ايتاليايى هاى مقيم خارج از كشور انتخاب مى شوند سرنوشت انتخابات را تعيين كنند.
اگر همه چيز به خوبى پيش برود اكثريت پارلمانى پرودى در ماه آينده و هنگامى معلوم خواهد شد كه پارلمان بايد او را به عنوان نخست وزير انتخاب كند.
در حال حاضر به نظر مى رسد كه موقعيت برلوسكونى از نظر رهبرى ائتلاف احزاب راست ميانه محكم است و مسلماً او براى تضعيف دولت پرودى هرچه در توان دارد انجام خواهد داد. همچنين اين احتمال وجود دارد كه پرودى با خطر تفرقه داخلى، لزوم كاهش فورى هزينه ها و افزايش ماليات ها براى كاستن از بدهى هاى كلان دولتى مواجه شود.
موقعيت برلوسكونى به حد كافى قوى به نظر مى رسد كه بتواند مانع تدوين قوانين انعطاف ناپذيرتر در مورد اصطكاك منافع شود. قوانينى كه اجراى آن مى تواند برلوسكونى را ناچار به ترك صحنه سياست كند. البته برلوسكونى هم اكنون با تحقيقات جنايى در ارتباط با اتهامات ارتشا روبه روست كه ممكن است به يك محاكمه جديد منجر شود. مشكل ديگر اين است كه اجراى برنامه هاى اصلاحات اقتصادى كه براى بهبود وضعيت نابسامان اقتصادى ايتاليا ضرورى است ممكن است به دليل ضعف دولت پرودى، به رغم وعده هاى او امكان پذير نباشد. اين احتمال وجود دارد كه مشاجرات سخت و جدى در چند ماه آينده، تجديد انتخابات را به دنبال داشته باشد.
+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و چهارم فروردین 1385ساعت 11:37 توسط ارسلان مرشدی |

 
طعم كيك زرد
184863.jpg
محمود احمدى نژاد رياست جمهورى ايران روز سه شنبه اين هفته در مراسمى كه در دانشكده علوم رضوى مشهد برگزار شد از دستيابى ايران به تكميل چرخه سوخت هسته اى خبر داد. بدين ترتيب ايران توانست سوخت اورانيومى را تا حد ۵/۳ درصد كه براى استفاده در راكتورهاى هسته اى توليد برق نياز است، توليد كند و به حلقه كشورهاى داراى فناورى هسته اى در جهان بپيوندد. به گفته رئيس جمهورى، ايران توانسته است با وجود تحريم ها جزء كشورهاى هسته اى شود. يكى از اهداف ايران دستيابى به توان توليد سوخت هسته اى است و اولين مرحله از اين طرح با راه اندازى ۱۶۴ دستگاه سانتريفوژ در تاريخ ۲۰ فروردين اجرا شده است. در همين زمينه براى آشنايى با كاركرد سانتريفوژها و اهميت آنها در توان هسته اى آگاهى از چرخه سوخت هسته اى، امكانات و تاسيسات هسته اى ضرورى است.
•چرخه سوخت هسته اى
مثل هر ماده مصرفى، اورانيومى كه از زمين استخراج مى شود را نمى توان به طور مستقيم براى توليد انرژى مصرف كرد بلكه بايد فرآيند هاى شيميايى و فيزيكى زيادى روى اورانيوم انجام شود تا قابل مصرف در نيروگاه براى توليد انرژى شود. به اين عمليات چرخه سوخت هسته اى مى گويند. چرخه سوخت هسته اى شامل تمام مراحل اكتشاف، استخراج، غنى سازى،  مصرف در رآكتور و بالاخره نابودى زباله هاى هسته اى است.
•اكتشاف
ذخاير طبيعى اورانيوم به صورت سنگ معدن از زمين استخراج مى شود. با استفاده از روش هاى زمين شناسى، مناطق مناسب براى استخراج اورانيوم شناسايى و انتخاب مى شود. مثلاً از خاك مناطق مختلف كه تشعشعات راديواكتيو دارند، نمونه هايى را به آزمايشگاه مى برند و با استفاده از روش هاى شيميايى ميزان اورانيوم قابل استخراج را بررسى مى كنند. با توجه به هزينه هاى استخراج، اگر غلظت اورانيوم به اندازه اى بود كه استخراج آن به صرفه باشد آن نقطه به عنوان معدن اورانيوم شناخته مى شود. مهمترين منابع اورانيوم ايران در ساغند يزد است.
•كيك زرد
پس از خارج كردن سنگ معدن اورانيوم از معدن سنگ ها را  آسياب مى كنند تا به تكه هاى كوچك با ابعاد تقريباً يكسان تبديل شود. اورانيوم در اين حالت به صورت اكسيد است و فرمول شيميايى آن U3O8 است. اين تكه هاى سنگ معدن اورانيوم را در محلولى از اسيد سولفوريك قرار مى دهند. اسيد، اورانيوم را حل كرده و آن را از زوائدى كه در سنگ معدن وجود دارد جدا مى كند محلولى كه به اين روش به دست مى آيد، تصفيه و خشك مى شود و به صورت پودرى در مى آيد كه به آن كيك زرد گفته مى شود.
• غنى سازى
اورانيوم موجود در طبيعت از دو نوع ايزوتوپ  ساخته شده (به اتم هاى يك عنصر كه وزن متفاوت دارند ايزوتوپ مى گويند. ايزوتوپ ها خواص شيميايى كاملاً يكسان اما خواص فيزيكى متفاوتى دارند. براى مثال اورانيوم داراى دو ايزوتوپ ۲۳۵ و ۲۳۸ است.) در طبيعت و در روى كره زمين به طور متوسط از ۱۰۰ درصد مقدار اورانيوم، ۷۱/۰ درصد آن اورانيوم ۲۳۵ و ۲۸/۹۹ درصد آن اورانيوم ۲۳۸ است. اما اورانيوم ۲۳۸ را نمى توان به عنوان سوخت در رآكتور به كار برد زيرا عنصرى پايدار است. اما ايزوتوپ اورانيوم ۲۳۵ كه ناپايدار است، شكافته مى شود و انرژى توليد مى كند. به همين دليل بايد ميزان غلظت اورانيوم ۲۳۵ را در نمونه بالا برد. به اين عمليات غنى سازى مى گويند. تاسيساتى كه عمليات غنى سازى سوخت اورانيوم را انجام مى دهند تاسيسات تغليظ اورانيوم يا UCF نام دارد كه در ايران اين تاسيسات در اصفهان مستقرند. براى غنى كردن اورانيوم بايد آن را به حالت گازى درآورد. طى چند فرآيند شيميايى، كيك زرد را به گاز هگزا فلورايد اورانيوم UF6 تبديل مى كنند. دو روش براى غنى سازى اورانيوم وجود دارد:شكافت و سانتريفيوژ.
•پخش
در روش پخش (ديفيوژن) گاز UF6 را با فشار از ميان تعدادى غشا عبور مى دهند. در اين بين اورانيوم ۲۳۵ چون سبك تر از اورانيوم ۲۳۸ است سريع تر از غشا عبور مى كند به اين ترتيب اورانيوم طى مراحل مختلف عبور از غشا غنى مى شود. مهمترين عيب اين روش اين است كه بسيار طول مى كشد و برق زيادى هم مصرف مى كند.
•سانتريفوژ
روش بهتر و با صرفه تر سانتريفوژ است. اين روش البته سخت تر و پيچيده تر است. محققان كشورمان توانسته اند به فناورى اين روش غنى سازى دست يابند. اصول كلى سانتريفوژ بسيار ساده است. گاز UF6 را درون مخازن استوانه اى بزرگى قرار مى دهند و با سرعت بالا مى چرخانند. در اين بين اورانيوم ۲۳۵ باز هم به دليل سبكى از اورانيوم ۲۳۸ جدا مى شود. از آنجايى كه جرم اين دو تركيب بسيار به هم نزديك است و اختلاف آنها كم است اين عمليات بايد مرتباً و به تعداد زياد تكرار شود تا سطح مطلوب غنى سازى به دست بيايد. در سوخت مناسب براى نيروگاه هاى هسته اى غلظت اورانيوم ۲۳۵ حدود كمتر از پنج درصد است يعنى اورانيوم تا پنج درصد بايد غنى شود. اما براى ساخت بمب هسته اى بايد اورانيوم تا ۹۰ درصد غنى شود. فرآيند سانتريفوژ نيازمند تجهيزات بسيار گرانقيمت است. اما هزينه انرژى آن از روش قبلى بسيار كمتر است. البته امروزه به صورت محدود روش هاى ديگرى هم براى غنى سازى وجود دارد كه مهمترين آن غنى سازى با ليزر است. اما اين روش ها به طور محدود و آزمايشگاهى هستند و در مقياس صنعتى به كار نمى رود. تجهيزات غنى سازى اورانيوم ايران، سانتريفوژهاى مستقر در سايت هسته اى نطنز است.
• توليد سوخت هسته اى
پس از رسيدن اورانيوم به غلظت مورد نظر (كه به صورت گاز UF6 است) آن را به حالت جامد در مى آورند. با استفاده از فرآيندهاى شيميايى UF6 را به دى اكسيد اورانيوم (UO2) تبديل مى كنند. Uo2 پودرى جامد است كه آن را فشرده مى كنند و به صورت قرص در مى آورند. اين قرص ها را در دماى بالا حرارت مى دهند تا به حالت سراميكى دربيايد. اين قرص ها را دسته كرده و درون يك لوله قرار مى دهند. اين لوله از آلياژى مخصوص ساخته شده كه در مقابل خوردگى بسيار مقاوم است و رسانايى حرارتى بالايى هم دارد. به اين ترتيب سوخت مناسب براى نيروگاه هاى هسته اى آماده شده است.
• شكافت هسته اى و واكنش زنجيره اى
در رآكتورهاى هسته اى با استفاده از فرآيند شكافت هسته، انرژى توليد مى شود. در فرآيند شكافت، يك هسته سنگين و ناپايدار مثل اورانيوم ۲۳۵ در اثر تحريك (مثلاً برخورد يك نوترون پرانرژى) به عناصر سبك تر شكافته مى شود و در اين فرآيند مقدارى هم انرژى گرمايى توليد مى شود. يكى از محصولات شكافت نوترون است. يعنى در اثر شكافت اورانيوم نوترون توليد مى شود كه اين نوترون به نوبه خود مى تواند با برخورد به يك اورانيوم ۲۳۵ ديگر، آن را بشكافد و به اين ترتيب واكنش هسته اى و توليد انرژى ادامه مى يابد. به اين فرآيند، واكنش زنجيره اى مى گويند، زيرا مراحل اين واكنش همانند حلقه هاى زنجير به دنبال يكديگر تكرار مى شوند.
• رآكتورهاى هسته اى
در مركز رآكتورهاى هسته اى ميله هاى سوخت و كنترل يك در ميان چيده شده اند. در درون ميله هاى سوخت، فرآيند شكافت رخ مى دهد و انرژى آزاد مى شود. اين انرژى، آب كه اطراف ميله ها را فرا گرفته گرم مى كند. آب گرم شده خود از درون مخازن آب ديگرى مى گذرد و آنها را گرم كرده و بخار مى كند. بخار آب توليد شده توربين ها را مى گرداند و با چرخش توربين ها كه به ژنراتور متصل اند، برق توليد مى شود. به اين ترتيب، انرژى توليد شده در اثر شكافت اورانيوم به برق تبديل مى شود. برق توليد شده از شكافت يك تن اورانيوم برابر برق توليد شده از سوزاندن ۲۰ هزار تن ذغال سنگ يا ۳۰ ميليون متر مكعب گاز طبيعى است!از آنجايى كه تعداد پروتون توليد شده در هر مرحله زنجير بيش از يكى است، اگر شكافت و واكنش زنجيرى خود به خود ادامه پيدا كند، واكنش زنجيره اى به سرعت گسترش يافته و به سرعت فراگير مى شود. در چنين حالتى در مدت كمى انرژى زيادى توليد مى شود. اين همان اتفاقى است كه در بمب هاى هسته اى مى افتد. براى كنترل اين فرآيند در نيروگاه ها، در ميان ميله هاى سوخت، ميله هاى كنترل را قرار مى دهند. اين ميله ها مواد جذب كننده نوترون هستند كه سرعت واكنش را كنترل كرده و مانع از انفجار ناگهانى آن مى شوند.
• انواع رآكتورها
رآكتورهاى هسته اى از لحاظ سرعت عمل به دو دسته تقسيم مى شوند:۱- رآكتورهاى گرمايى: كه سرعت عملشان كم است و فرآيند شكافت در آنها به آرامى صورت مى گيرد. اين رآكتورها كاملاً جنبه صلح آميز دارند. رآكتور اتمى بوشهر از اين گونه است.۲- رآكتورهاى سريع: كه هدف اصلى آنها توليد سوخت لازم براى سلاح هاى هسته اى است. محصول اين رآكتورها پلوتونيوم و اورانيوم ۲۳۵ است.
184896.jpg
• زباله هاى هسته اى
مثل هر فعاليت ديگر بشرى، توليد برق هسته اى هم ضايعاتى دارد. اما براى مثال، براى توليد ۸ مگاوات ساعت انرژى الكتريكى، تنها ۳۰ گرم زباله، راديواكتيو توليد مى شود. اين در حالى است كه براى توليد همين مقدار برق از بهترين نوع زغال سنگ، هشت هزار كيلوگرم دى اكسيد كربن توليد مى شود. در عين حال خطر زباله هاى هسته اى بسيار بيشتر و نگهدارى آنها نيازمند روش هاى پيچيده ترى است. زباله هايى مثل لباس هاى تكنسين ها، لوازم و تجهيزات و ساير موادى كه راديو اكتيويته كمى دارند، پس از فشرده سازى و آتش زدن دفن مى شوند. اما مهمترين قسمت دفن زباله هاى هسته اى، نابودى سوخت مصرف شده است. براى اين كار سوخت هسته اى را كه بسيار گرم و راديواكتيو است، چندين سال درون استخرهاى عميق آب قرار مى دهند. پس از سرد شدن، آن را خارج مى كنند. حدود ۳ درصد اين سوخت مصرف شده، مواد قابل بازيافت مثل پلوتونيوم و اورانيوم ۲۳۵ است كه مصارف پزشكى و نظامى دارد. بقيه آن را به پودر تبديل كرده درون مخازن محكم و غيرقابل خوردگى قرار داده و در نقاط معلومى كه دور از دسترس افراد است، دفن مى كنند.
• باشگاه هسته اى
باشگاه هسته اى اصطلاحى است كه براى كشورهاى داراى توانايى ساخت و توليد سلاح هسته اى به كار مى رود. در جدول نام كشورهاى عضو باشگاه هسته اى و تعداد بمب هسته اى آنها ذكر شده است. البته گفتنى است علاوه بر اين ۹ كشور، كشورهايى همچون آرژانتين، استراليا، برزيل، مصر، آلمان، عراق، ژاپن و... در سال هاى قبل طرح هايى را به منظور ساخت سلاح هاى هسته اى به اجرا گذاشته بودند و به موفقيت هايى هم دست يافتند، اما هم  اكنون داراى سلاح هسته اى نيستند و طرحى براى ادامه فعاليت هاى هسته  اى خود ندارند. همه اين كشورها معاهده منع گسترش سلاح هاى هسته اى را امضا كردند. با اين همه به نظر مى رسد كشورهاى پيشرفته صنعتى همچون كانادا، آلمان، ژاپن، ايتاليا و... توانسته اند به فناورى ساخت و توليد سلاح هسته  اى دست يابند و به رغم آنكه در حال حاضر داراى هيچ گونه سلاحى نيستند، اما در صورتى كه لازم باشد و تصميم به توليد سلاح بگيرند، مى توانند در مدت زمان كوتاهى (از چند هفته و چند ماه تا يك سال) چند سلاح هسته اى قابل استفاده توليد كنند. اما همان گونه كه ذكر شد، ايران كشورى است كه توانسته است به فناورى غنى سازى در حد ۵/۳ درصد دست يابد كه صرفاً براى استفاده در سوخت هاى هسته اى مناسب است و براى توليد سلاح بايد اورانيوم را تا ميزان ۹۰ درصد غنى سازى كرد، به اين ترتيب ايران كشورى است كه داراى فناورى صلح آميز هسته اى است. به گفته كارشناسان مسائل هسته اى با راه اندازى ۱۶۴ دستگاه سانتريفوژ فقط مى توان مقدار اورانيوم لازم براى سوخت هسته اى را توليد كرد، اما براى غنى سازى در حد توليد سلاح هسته اى به هزاران دستگاه سانتريفوژ و چندين سال زمان نياز است. در عين حال براى ساخت سلاح هسته اى، علاوه بر غنى سازى تا ۹۰ درصد به فناورى هاى ويژه ساخت بمب و داشتن توان نظامى و تجهيزات مناسب براى استفاده از بمب (همانند موشك هاى قاره پيما يا زيردريايى هاى عظيم) نيز نياز است كه به نظر مى رسد هم اكنون در دسترس ايران نباشد.
+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و چهارم فروردین 1385ساعت 11:31 توسط ارسلان مرشدی |